Eski bileziği ya da kolyeyi yeni takıya çevirmek, altının değerini koruyarak modeli yenilemenin yoludur; ancak fire ve işçilik ücreti hesaba girdiği için her zaman en ucuz çözüm değildir. Karar vermeden önce yeniletme, takas ve bozdurma tekliflerini aynı kâğıtta karşılaştırın.
Üç Yol: Yeniletme, Takas, Bozdurma
Elinizdeki eski altının üç kullanım yolu vardır:
| Yol |
Ne olur |
Ne zaman uygun |
| Yeniletme |
Aynı altın eritilip yeni modele dönüşür |
Model değişsin ama altın elde kalsın |
| Takas |
Eski altın, yeni takının fiyatından düşülür |
Zaten yeni bir takı alacaksanız |
| Bozdurma |
Altın paraya çevrilir |
Nakit gerekiyorsa ya da birikim yapacaksanız |
Takas ve bozdurma ayrıntıları için Malatya'da altın bozdurma yazısına bakabilirsiniz.
Maliyeti Neler Oluşturur?
Yeniletmenin toplam maliyeti üç kalemden oluşur:
- Fire: Eritme ve işlemede oluşan gram kaybı.
- İşçilik: Yeni modelin zorluğuna göre değişir; sade bir model ile örgülü ya da oymalı model aynı değildir.
- Ayar farkı: Eski takı yeni takıdan düşük ayardaysa eksik has altın tamamlanır.
Hesabı kabaca yapmak için eski takınızın ayarını ve gramını bilmek gerekir. Eski bileziğiniz 22 ayarsa ve gram başına bilezik fiyatı 6.280 TL ise, 20 gram için referans değer 125.600 TL olur. Bu rakam referanstır; kuyumcunun yeniletme teklifi bundan fire ve işçilikle ayrışır. Bu tür hesaplar için bilezik hesaplama yazısına bakın.
Kuyumcuya Sorulacak Sorular
İşe başlamadan önce şunların cevabını yazılı alın:
- Eski takının ayarı ve net gramı kaç çıktı?
- Yeni takı hangi ayarda yapılacak?
- Fire kaç gram olarak hesaplanıyor?
- İşçilik ayrı mı, gram fiyatının içinde mi?
- Teslim süresi ne kadar?
- Bitmiş takı tartıldığında gram farkı çıkarsa ne olacak?
Tartı ve ayar kontrolü için kuyumcuda tartı kontrolü ile ayar testi yazıları yardımcı olur.
Eski altınınızı bırakırken fişte gram ve ayarın yazılı olduğundan emin olun. Teslim alırken yeni takının gramını yine gözünüzün önünde tartın.
Yeniletmeye Değer mi?
Şu durumlarda yeniletme mantıklı olabilir:
- Takı anı değeri taşıyor ve aynı altından yapılmış olması önemliyse.
- Eski model sadece kullanılmıyor, altın başka bir iş için gerekmiyorsa.
- Kuyumcunun fire ve işçilik teklifi net ve yazılıysa.
Şu durumlarda bozdurmak ya da gram altına dönmek daha sade kalır:
- Amacınız takı değil, birikimse. Eritip işçilik ödemek birikimi küçültür.
- Takı düşük ayardaysa ve ayar farkı ödemeniz gerekiyorsa. Bkz. 14 ayar bilezik bozdurma.
Küçük onarımla çözülebilecek bir durum varsa altın tamiri ve bakımı daha ucuz bir çözüm sunabilir.
Teklifleri Karşılaştırın
Aynı eski takı için en az iki üç dükkândan yeniletme, takas ve bozdurma teklifini isteyin ve tek bir tabloya yazın. Referans için güncel fiyatlara ana sayfadan bakabilir, toplam rakamı altın hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz. Dükkânları nasıl kıyaslayacağınız için kuyumcu fiyat teklifleri yazısına bakın.
Kısaca: Yeniletme, altının değerini korur ama fire ve işçilik ister. Ayar ve gramı yazılı doğrulayın, üç teklifi karşılaştırın ve amacınız birikimse önce bozdurma seçeneğini hesaplayın.