Yeni aldığınız bir altın kolyenin ya da yıllardır taktığınız bir yüzüğün kararması kaygı verici olabilir. Çoğu kişinin aklına ilk gelen soru "altın sahte mi?" olur. Ancak kararmanın büyük çoğunlukla basit ve masum nedenleri vardır.
Altın Neden Kararır?
Saf altın, yani 24 ayar altın, havayla ve suyla tepkimeye girmez. Bu nedenle pratikte kararmaz. Takı altınları ise daha dayanıklı olsun diye bakır, gümüş ve çinko gibi metallerle karıştırılır. Kararmaya yol açan genellikle bu alaşım metalleridir.
Kararmayı hızlandıran başlıca etkenler:
- Ter ve cilt yapısı: Terdeki tuz ve asit oranı kişiden kişiye değişir. Bazı kişilerde aynı takı daha hızlı kararır.
- Kozmetik ürünler: Parfüm, krem, makyaj ve saç spreyi takının yüzeyinde kalıntı bırakır.
- Temizlik kimyasalları: Çamaşır suyu ve klorlu ürünler alaşım metallerine zarar verir.
- Kükürtlü ortam: Havuz, kaplıca suyu ve bazı yiyecekler kararmayı hızlandırabilir.
- Uzun süre kapalı ve nemli saklama.
Hangi Ayar Daha Çok Kararır?
Altın ayarları yükseldikçe alaşım metali oranı azalır, kararma ihtimali de düşer:
| Ayar |
Saf altın oranı |
Kararma eğilimi |
| 24 ayar |
%99,5 ve üzeri |
Pratikte kararmaz |
| 22 ayar |
%91,6 |
Düşük |
| 18 ayar |
%75 |
Orta |
| 14 ayar |
%58,5 |
Daha belirgin |
14 ayar takılar daha sert ve dayanıklıdır ama içindeki alaşım oranı yüksek olduğu için zamanla matlaşabilir ve kararabilir.
Kararan Altın Sahte mi?
Tek başına kararma sahtelik göstergesi değildir. Ancak şu durumlarda dikkatli olun:
- Yüzeydeki sarı kat aşınıp altından farklı renkte bir metal görünüyorsa, ürün altın kaplama olabilir.
- Üzerinde ayar damgası yoksa veya damga okunmuyorsa.
- Takı belgesiz ve piyasa fiyatının çok altında alındıysa.
Kesin sonuç için kuyumcuda ayar ölçümü yaptırın. Evde yapılan mıknatıs veya diş testleri güvenilir sonuç vermez. Sahte ürünlerden korunma yolları için Malatya'da altın alırken dolandırılmamak yazımıza bakabilirsiniz.
Kararan Altın Nasıl Temizlenir?
Evde güvenle uygulanabilecek basit yöntem:
- Bir kaba ılık su ve az miktarda sıvı bulaşık deterjanı koyun.
- Takıyı 10-15 dakika bekletin.
- Yumuşak bir diş fırçasıyla hafifçe fırçalayın.
- Temiz suyla durulayın ve yumuşak, tüy bırakmayan bir bezle kurulayın.
Kaçınılması gerekenler: Çamaşır suyu, tuz ruhu gibi sert kimyasallar; diş macunu ve karbonat gibi aşındırıcılar; sert fırçalar. Bunlar yüzeyi çizebilir ve parlaklığı kalıcı olarak azaltabilir.
Taşlı, mineli veya kaplamalı takılarda evde temizlik yerine kuyumcuya başvurun. Beyaz altındaki renk değişimi farklı bir konudur; bunun için beyaz altın rehberini okuyabilirsiniz.
Kararmayı Önlemek İçin
- Parfüm ve kremi takıyı takmadan önce sürün.
- Banyo, havuz, spor ve ev temizliği sırasında takıları çıkarın.
- Takıları ayrı keselerde, kuru bir yerde saklayın.
- Düzenli aralıklarla ılık sabunlu suyla temizleyin.
Kuyumcuda yapılan profesyonel temizlik ve parlatma hakkında bilgi için altın tamiri ve bakımı yazımıza göz atabilirsiniz.
Kısaca: Altının kararması genellikle alaşım metallerinin ter, kozmetik ve kimyasallarla tepkimesinden kaynaklanır, sahtelik anlamına gelmez. Ilık sabunlu suyla temizleyin, sert kimyasallardan uzak tutun, şüphede kuyumcuda ayar ölçtürün.